975 53 510 (ikkje SMS) - For større tekst: Klikk CTRL+ post@skjaakhytteservice.no
Grotli – 27. april 1940

Grotli – 27. april 1940

Den 27. april 1940 var det luftkamp over Grotli, mellom et tysk bombefly (Heinkel), og eit engelsk jagerfly (Skua). Hendinga som blir hugsa best frå krigens dagar, her øverst i Ottadalen.

Det tyske flyet naudlanda på sørsida, ved austenden av Heillstuguvatnet, det engelske flyet på Breidalsvatnet. Det engelske mannskapet på to overlevde, og før dei forlot flyet sette dei fyr på det.
Det same gjorde det tyske mannskapet. Men dei måtte forlate den eine av kompisane sine, som omkom av skadene etter luftkampen. Dei tre andre starta å gå, for å koma i ly og finne folk.

Når dei tyske soldatane fann fram til ei gjetarhytte, hadde dei engelske soldatane allereie kome dit, til same hytta. Dei to engelske soldatane forlot hytta om kvelden og tok seg inn på hotellet, dei tre tyske soldatane overnatta i gjetarhytta. Ein av dei engelske soldatane hadde òg tidlegar på kvelden teke seg fram til hotellet, der han fann litt sjokolade, kjeks og sigarettar som han tok med seg attende til hytta.

Denne teikninga heng på Grotli Høyfjellshotel. I boka ”Grotli 100 år” er teksta:
”Møte i gjeterhytta ved Breidalsvatnet om kvelden 27. april 1940.
Engelskmennene Partridge  og Bostock fra Skuamaskinen får besøk av tyskerne Schopis, Auchtor og Strunk, som måtte forlate det nedskutte Heinkel-flyet ved Heillstuguvatnet.
luftkamp grotli 1940

Den omkomne Hauck, frå Heinkel-flyet, vart seinare midlertidig begraven ved den store steinen, nordvest for hotellet. Ein kan framleis sjå restar av minnesteinen, ved denne steinen (lånt privat bilete)minnestein grav juli -40 privat

Ved sør-austenden av Heillstuguvatnet ligg det framleis vrakrestar av Heinkel-flyet. (NB: vrakrestane er freda!)
heillstuguvatnet grotli luftkamp flyvrak heinkel
Restane av Skua-maskina vart heva frå Breidalsvatnet, sumaren 1974 (bilete er henta frå boka ”Grotli 100 år”).
flyvrak luftkamp grotli skua heinkel

Den tyske piloten, Horst Schopis, har vore i Grotli att, på sine eldre dagar.
Her frå siste besøket, oktober 2009, 97 år gamal, der han sit oppe ved Heillstuguvatnet og ser over på staden der han naudlanda 27. april 1940. Besøket var i anledning opptak til ein dokumentarfilm om hendinga i april 1940.
horst schopis heinkel heillstuguvatnet luftkamp grotli
Når ein ser på kartet over området der hendinga var, kjem det liksom så nært – når ein ser at hyttegrenda vår ligg midt mellom stadene der flya naudlanda. Frå Heillstuguosen gjekk Strynsfjellvegen, da som no, gjennom hyttegrenda vår og ned til gjetarhytta. Snøforhalda var vel omtrent da som no om åra, – brøytestikk, og stabbesteinar som stikk opp enkelte stader, viser vegtraseen. Ein underleg følelse – det var her det skjedde…!
luftkamp grotli 1940 kart(I 1940 var ikkje Breidalsvatnet oppdemt, og vegen som no går over dammen gjekk litt lenger vest enn den gjer i dag).

Dette info.merket står ved Strynsfjellvegen, ved austenden av Heillstuguvatnet, for å markere kva som skjedde i området, den 27. april 1940.
info.merke luftkamp grotli 1940

Det meste av historia har eg funne i boka ”Grotli 100 år”, ei bok som fortel om området Grotli, ikkje berre historia til hotellet, frå 1905 til 2005. For dei som er interessert i korleis det var her før, anbefaler eg boka (meinar den framleis er å få kjøpt på hotellet).

”Into the White”

Filmen ”Into the White” bygger på denne hendinga frå april 1940.
Mykje av innspelinga til filmen vart gjort her i Grotli, og starta i mars 2011.
Kulisser til filmen vart laga, mellom anna gjetarhytte og ein kopi av flyet, og delane vart frakta opp mot Kjerringtjønn (nordvest for hotellet), der innspelinga gjekk føre seg.
into the white innspeling flyvrak grotli

I dagane før innspelinga starta, fekk skodespelarane ei omvisning i Grotliområdet, der den faktiske hendinga var.
Her er dei, saman med Petter Næss (regissør av filmen) og Are Bergheim, oppe ved Heillstuguvatnet, på staden der det tyske flyet naudlanda.
into the white heillstuguvatnet heinkel flyvrak grotli

Her er dei i området ved gjetarhytta (som låg i området der den raude ringen er), og ser vestover Breidalsvatnet, mot staden der det engelske flyet naudlanda.
into the white gjetarhytte grotli

Den tyske piloten, Horst Schopis, hadde gleda seg til den ferdige filmen, men døyde august 2011.

Filmen hadde premiere mars 2012.

 

På denne dagen kjenner ein spesielt godt kor heldig ein er, som lever trygt og godt i eit fritt og fredeleg land! Og i tillegg kan få vera her i Grotli og nyte dagen!
Men det er ein litt merkeleg følelse å sitte her, 27. april – omtrent midt mellom Heillstuguvatnet og Breidalsvatnet. Berre nokre hundre meter frå staden der det stod ei gamal gjetarhytte, som fekk stor betydning døgnet 27. – 28. april 1940…

 

* * * * * *

 

«Tenk ski – Tenk Grotli»

«Tenk ski – Tenk Grotli»

Det har «alltid» vore hevda at Grotli er «eit snøhol». Det har ikkje blitt motbevist denne vinteren heller. Medan andre ski-destinasjonar har slitt med lite snø, har snøen lava ned i Grotli.

heillstuguvatnet grotli skjåkfjell 11.04.17

Mange var litt bekymra over at påska var så sein i år. «Vil snøen og skiføret halde?»
Før påske var det snø i masse vis! I løpet av påska fekk vi ca 35 cm påfyll av snø. Og dei siste tre dagane har snødjupna auka med over 20 cm att.
Av dei siste åra, med nøyaktige snømålingar, har det ikkje vore registrert så mykje snø på denne dato før. Grotli målestasjon registrerte 126 cm i dag tidleg. Snømålet her i hyttegrenda viste 140 cm i dag.
snømål 23.04.17Vi må antageleg attende til år 2005 for å finne tilsvarande snødjupn, på denne tida av året.
Det er berre å planlegge skiturar framover våren!
Ser ut til at vi skal ha snø lenge i år.

Dei som har fått seg hytte i Grotli, og området rundt her, er vel nettopp på grunn av den lange skisesongen. Tyder på at dei ikkje blir skuffa i år heller.
Og dei som ikkje ynskjer all denne snøen, til langt ut i mai/juni – dei burde kanskje undersøkt litt bedre før dei fekk seg hytte her. Vi er mange som kunne ha fortalt korleis det verkeleg er, m.a. om (etter mange si meining) sein vår og moglegheiter for vårbrøyting!

Noko som heiter at; «ein må ta skikken der ein kjem» – ikkje minst innrette seg etter (godta) vêr- og klima-forhald.

løypekøyring mårådalsmunningen teigahytta skjåkfjell heillstuguvatnet grotli 14.04.17

Men – er det nokon som tenkjer over, og hugsar, at det vart eit stort framsteg frå 1999, her i Grotli Hyttegrend?
Det høyrer ein aldri om! Ein høyrer berre om kor mykje bedre alt var før 1997. Kva var bedre før 1997, og kva vart endra dette året?
At Statens vegvesen endrar sine rutiner og går til innkjøp av nytt og meire moderne utstyr, for å spare pengar, det kan ikkje vi blande oss opp i! Det skjer framsteg hjå dei òg, slik at dei slepp å bruke så lang tid på brøyting over Strynsfjellet. Det vil si; dei kan starte brøytinga seinar, da vegen tidlegast kan opnast 10. juni (j.f.r. bestemmelsane for Strynefjellet landskapsvernområde).
Våren 1999 var fyrste våren med organisert mylding av hyttevegane. Før 1999 var det fleire år vi ikkje fekk kjørt til vår hytte før i juli (trur ikkje vår hytte er den det sist er køyrbart til). Etter 1999 er det seinaste det har vore køyrbart hit, den 20. juni. Det var våren 2005 – nettopp den våren med ekstra mykje snø.

grotli skridulaupen skjåkfjell 14.04.17

Grotli er staden med lang vinter, – men vi kan også nyte ein fin vår, sumar og haust, her på fjellet!
Eller omtrent som Aukrust har skrivi: «9 månader vinter, og 3 månader med dårleg sledeføre…» – men det var nok mynta på ein annan stad…

…Mellom snøbygene i dag, fekk eg «fanga» dette motivet – mot Skridulaupen. Den hadde nok mange besøk, i løpet av påska i år òg!
grotli hyttegrend skridulaupen skjåkfjell 23.04.17

Det gamle slagordet:

«Tenk ski – Tenk Grotli»

…det gjeld framleis!

Ha ei strålande veke!

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Pin It on Pinterest